2025 TYT TÜRKÇE DEĞERLENDİRME

Merhaba arkadaşlar, 2025 yılı YKS’yi geride bırakmış bulunmaktayız. Bu yazımız sınavın Türkçe bölümüyle ilgili olacaktır.

Türkçe testi sorularıyla ilgili değerlendirmeye geçmeden önce sayısal verilere bir bakalım.  TYT sınavına giren öğrenci sayısı toplamı 2.351.641 kişi olmuştur. Sınava giren öğrencilerin Türkçe ortalaması tüm adaylar boyutunda 40 soruda 21,243 Türkçe ortalaması olduğunu görmekteyiz. Sınava giren öğrencilerin son sınıfta (12. Sınıf) okuyan öğrencilerin Türkçe testi ortalaması ise 40 soruda 21,707 olduğunu görmekteyiz. Tüm adaylar ve son sınıf öğrencilerinin ortalamalarına baktığımızda Türkçe açısından hemen hemen aynı oranda bir ortalamaya sahip olduğu görülmektedir.  Yani 12. Sınıf ve Mezun öğrencilerin Türkçe ortalaması hemen hemen aynıdır.  Türkçe testinin standart sapması ise tüm adalar açısından bakıldığında 7,848 olmuştur. Standart sapma oranın yüksekliği bakımından TYT sınavında Türkçe soruları ilk sıradadır.

Mezun öğrencilerin Türkçe ortalaması neden yükselmemektedir?

Sınava giren öğrencilerin yarısına yakını mezun öğrencilerden oluşmaktadır ayrıca mezun öğrenciler yaklaşık 12. Sınıf ve mezun yılı (iki yıla yakın) sınava hazırlanmalarına rağmen Türkçe net ortalamaları yükselmemektedir. Mezuna kalan bir öğrenci birkaç paragraf soru bankası, birçok branş Türkçe denemesi ve birçok TYT deneme sınavları çözmektedir. Mezun öğrenciler Türkçe dersine çalışmak için zaman ayırmakta ve birçok eğitim materyali tüketmelerine rağmen Türkçe ortalamalarında gözle görünür artış sağlanmamaktadır.  Bu durumda sorgulanması gereken unsular şunlardır: Öğrencilerin çalışma alışkanlıkları mı, eğitim materyallerinin yetersizliği mi yoksa ÖSYM’nin Türkçe sorularının zorluğu mu?

12. sınıf öğrencilerinin 12 eğitim yılı boyunca (1. Sınıftan 12. Sınıfa kadar) Türkçe dersi görmelerine rağmen 40 soruda 21 doğru cevap sayısı ortalamasına ulaşmaları normal midir?

12 yıl eğitim gören öğrencilerin okuduğunu- anlama becerisinin yeteri kadar gerçekleşmediği görülmektedir. Ana dilinde yıllarca eğitim alan bir öğrenci grubunun 40 soruda 21 doğru cevap ortalamasına ulaşması ciddi bir sorundur. TYT sınavına giren öğrenci kitlesinin genelinde okuduğunu anlama problemlerinin olduğunu bu istatistiki verilerden anlaşılmaktadır.

Sınava giren öğrencilerin Türkçe sorularını cevaplama oranlarına birlikte bakalım:

Yukarıdaki grafikte son üç yıl doğru cevap sayısı bakımından karşılaştırılmıştır. 2025 yılına aktığımızda öğrencilerin yaklaşık % 35’i 19-20 aralığında doğru cevap yapmış, yaklaşık % 45’i 26-27 aralığında cevaplama ortalamasında kalmıştır. 35 ve üzeri doğru cevaplama oranı ise % 10 da kalmıştır. Tüm soruları doğu cevaplama oranı ise neredeyse sıfıra yakındır. TYT sınavında 500 tam puan bir kişi aldığına göre Türkçe testinde 40 soruda 40 yapan çok az sayıda öğrenci olduğu tahmin edilmektedir. ÖSYM ders bazında böyle bir veri vermemiştir.

35 üstü doğru cevaba ulaşan öğrenciler diğer öğrencilerden ayrışmakta mıdır?

Bir öğrencinin hedefinde ilk 50.000’ne girmek ise mutlaka Türkçe ortalamasını 35 üzerine çıkarmak zorundadır.  35 üzerine çıkarmak için çoktan seçmeli Türkçe materyalleri çözmek her zamana yetmeyebilir, bunun Türkçe dersine ilişkin bazı farklı çalışmalara ihtiyaç vardır.

Türkçe sorularının yapı, model ve metin seçimlerine birlikte bir göz atalım.

Sözcük ve Cümle Düzeyi Anlam Soruları:

Testin ilk 7 sorusu sözcük ve cümle düzeyi anlamdan oluşmaktadır. Bu bölümde kelimelerin, söz öbeğinin doğrudan anlamı yerine metin ve cümle bağlamındaki yeri, anlamı, çağrışımı sorulmuştur. Cümlede anlam sorularında ise 5. soruda metinde numaralanmış cümlelerin açıklamaları seçeneklerde verilerek yanlış buldurulmuş, 6. Soruda iki cümle verilerek öğrencilerden bu cümlelerin birleştirilmesi istenmiştir. 7. Soruda da ÖSYM’nin hemen hemen her sınavında sorduğu soru kalıbını kullandığını görmekteyiz. Öncülde cümle verilmiş anlamca aynı doğrultuda olan seçenek buldurulmaya çalışılmıştır. 

Sözcük ve cümle düzeyi anlam sorularının ÖSYM Türkçe testinde ağırlığı nedir?

ÖSYM YGS formatından TYT formatına geçtikten sonra sözcük ve cümle düzeyindeki soruları metin veya cümle vererek öğrencinin sözcük ve cümleye ilişkin cevaba ulaşmasını istemektedir. Kısacası sözcük ve cümle düzeyi sorular artık bir metnin anlaşılması, çözümlenmesi ile ilişkilidir. Bu konulardaki bazı sorular tıpkı paragraf sorularını andırmaktadır.

Dil bilgisi soruları:

8. – 14. Sorularda dil bilgisi soruları sorulmuştur. Burada her yıl sorduğu cümlenin ögesi ile ilgili 1 soru, 2 yazım kuralları, 2 noktalama işaretleri sorusu sorulmuştur. 1 soru ekler ile ilgili 1 soruda sözcük türlerinden fiilimsi (sıfat-fiil) doğrudan sorulmuştur.

Paragraf Soruları:

15-40 arası paragraf sorularından oluşmaktadır. Paragraf soruları toplam 26 soru oluşturmaktadır. 2025 yılında ÖSYM Türkçe testinde anlatım biçimleri sorusu sormamıştır. (2018’den sonra her yıl sorduğu bir konuydu. (bir yıl hariç)

Paragraf sorularına yakından baktığımızda bir metne bağlı çoklu soru dediğimiz üç metin verilerek her metinle ilgili 2 soru sorulmuştur. (bu bölüm toplam 6 soru oluşturmaktadır.) 1 soru diyalog denilen röportaj tarzı soru modeli kullanılarak verilen boşluğun doldurulması istenmiştir.  Diğer soru kalıpları ise klasik dediğimiz modelde yani metin soru kökü ve seçeneklerden oluşan tarzda olmuştur.

Metin seçimlerine baktığımızda ise 26 paragraf sorusunun 6 tanesinin metni edebiyat alanına ilişkin metin seçimlerinden oluşmaktadır. (1 masal metni, 1 İnce Mehmet yapıtıyla ilgili değerlendirme metni, 1 yazarın özellikleriyle ilişkin metin, 1 klasik eserlere ilişkin değerlendirme metni, 1 eski edebiyat dergilerinin insan üzerinde bıraktığı izlenimle ilgili değerlendirme metni 1 kitap kavramının algılanışı üzerine değerlendirme metni sorulmuştur.) Diğer soruların metinleri ise 1 coğrafya ile ilgili (Endonezya’ya bağlı Mentawai ) tanıtımıyla ilgili değerlendirme metni, 1 Japon kintsugi sanatı ile ilgili metin, 1 olimpiyat, 1 arılar, 1 nöroloji, 3 psikoloji, 1 tarih, 1 kültür (kapı tokmakları) 3 kültürel miras (çin seddi- Cenne Ulu Camii- Rumeli Hisarı) 1 zooloji (maymun türleri) 1 sinema, 1 resim sanatı,  1 sanat eseri (3 metin çoklu sorularda kullanılmış 6 soruyu karşılamaktadır)

ÖSYM Türkçe sorularındaki metin çeşitlilik bize ne anlatmaktadır?

ÖSYM, 2018’den sonra TYT Türkçe paragraf sorularının metinlerinde değişikliğe gitmiştir. YGS döneminde metinler ağırlıklı edebiyat-sanat metinlerinden seçilirken TYT döneminde farklı alanlardan metinler seçmiştir.  Öğrencilerin birçok alanla ilgili okuma becerileri ve birikimine sahip olması istenmektedir. Farklı alanlara ilişkin metinlerle karşılaşan öğrencilerin metni anlaması zorlaşmaktadır.

Yukarıda verilen istatistiki bilgilerden ve açıklamalardan hareketle TYT Türkçe sorularına ilişkin bazı değerlendirmeler ve çözüm önerileri

• Çoktan seçmeli paragraf soru bankalarının yanında ÖSYM diline yakın makale- yazı okunmalıdır.
• Çözülecek soru bankaları sosyal medya tavsiyeleri ile değil bilinçli olarak tercih edilmelidir.
• Yüksek bir sıralama yapmak isteyen bir öğrenci mutlaka Türkçe net ortalamasını 35 üstüne taşımalıdır.
• 35 üstü nete çıkmak için çoktan seçmeli kaynakların yanında açık uçlu metin yorumlama çalışılmalıdır.